Istorija Bora

O gradu Boru

Osnovni istorijski podaci o nastanku Bora, počev od rimljana do današnjih dana. Bor i njegova okolina su na prelazu iz stare u novu eru delili sudbinu dobrog dela Evrope. Ovo područje bilo je pod rimskom vlašću, a o vremenu dolaska Rimljana na ove prostore postoji nekoliko priča.
Područije Bora i njegove okoline, prema arheološkim istraživanjima, biva naseljavano tek od početka upotrebe bakra. Prema nedovoljno proverenim podacima, najstariji nalazi iz Bora i okoline pripadaju kraju vinčanske kulture. To su pre svega nalazi sa starih rudokopa u Boru, Tilva Roš i iz Rgotine. Izuzetno je značajno napomenuti i nalazište Rudna Glava i Dnevni kop koji je najstariji praistorijski rudokop na centralnom Balkanu, potiče iz IV milenijuma pre naše ere.

Sa širom upotrebom bakra počinju da se razvijaju i prva naselja. To su lokaliteti Zlotska pećina i Čoka lu Balaš kod Krivelja. Naselje u Zlotskoj pećini egzistira od IV milenijuma pa do VII veka pre naše ere i imalo je karakter zanatskog centra u kojem su izrađivane alatke, nakit i oružije.

Rimljani:

Bor i njegova okolina su na prelazu iz stare u novu eru delili sudbinu dobrog dela Evrope. Ovo područje bilo je pod rimskom vlašću, a o vremenu dolaska Rimljana na ove prostore postoji nekoliko priča.
Po jednoj priči, severna granica rimske provincije Makedonija bila je često ugrožavana od strane varvarskih plemena. Kako bi kaznili krivce, Rimske legije su povremeno preduzimale vojne pohode. Nijedan od ovih pohoda nije imao za rezultat izlazak Rimljana na Dunav. Prvi koji je stigao do obala Dunava bio je makedonski prokonzul Gaj Skriboni Kurion u pohodu od 75. do 73. god. pre naše ere, međutim podatke o posledicama ovog pohoda nemamo. Pripajanje ovih krajeva Rimskoj imperiji odlagano je do pohoda Marka Licinija Krasa. Ovaj dogadjaj datuje se u 29. do 27. god. pre naše ere.
Razlog za dolazak Rimljana na naše prostore je mogao biti sledeći: akcija Rimljana na konačnom pokoravanju Skordiska, varvarskog plemena. Poduhvat je bio poveren Avgustovom sestriću i budućem caru Tiberiju. Pohodi su započeli 15. god. pre naše ere i bili su izuzetno uspešni. Nema sumnje da oblast između Save i Dunava, ukoliko do tada nisu bile pokorene, sada dolaze pod rimsku vlast.

Osvajanjem naših krajeva, Rimljani su stekli kontrolu nad prirodnim bogatstvima, pre svega rudnom bogatstvu. Stoga su i naselja osnovana na teritoriji Bora imala rudarsko-metalurški karakter. Nastala su u III veku nove ere, a to su: Tilva Roš (u Boru), Argentares (Rgotina), Cetace (kod Bukove Glave), Kraku lu Jordan (kod Brodice) i Romuliana (Gamzigrad).

Srednji vek, period turske vladavine, I, II srpski ustanak i prisajedinjenje Srbiji 1833:

U ranom srednjem veku teritorija Bora bila je pod vlašću cara Dušana, a nakon Nikopoljske bitke 1436. godine pada pod Tursku vlast u okviru Vidinskog sandžaka. U popisima se spominju sledeća naselja: Porodim, Luka, Vrazogrnac, Sumrakovac, Krivelj (Kriveljac), Šarbanovac, Karadža Slatina, Bela Reka(Bila Rika), Jasikova, Podgradice, Brestova, Zlatina i Bučje. Upisan je i jedan manastir, manastir sv. Arhangela (kod Zlota).

Zbog teškog zuluma koji su Turci nanosili narodu i prevelikih nameta stanovništvo je počelo da napušta naše krajeve. Zabeleženo je da je ovaj kraj bio ne nastanjen čitavih sedam godina o čemu svedoči i sledeci citat: "Priča se da je nekada pod Turcima, a to je po kazivanju narodnom davno moralo biti, taj kraj tako bio zapušten da u njemu za 7. godina nije ni petao kukureknuo i da je stoga prozvan Crna Reka, koji docnije i pređe na celi okrug." - Dragoljub K. Jovanović.
Tokom četiri rata, koji su vodjeni izmedju Austrije i Turske, dolazi do smenjivanja austrijske i turske vlasti. Za nas je posebno interesantan IV austrijsko-turski (1788-1791) rat jer su u njemu učestvovali i dobrovoljci iz sela u okolini Bora. Dobrovoljci su bili organizovani u tri odreda ili tzv. frajkora koji su dejstvovali po Timočkoj krajini sa puno uspeha, sve dok se Austrija nije obavezala Pruskoj da će sve osvojene teritorije, na desnoj strani Dunava, vratiti Turskoj. Takvo stanje ostaje sve do I srpskog ustanka.

Početak I srpskog ustanka nije odjeknuo u Timočkoj krajini, tek početkom 1805. godine dolazi do organizovanije borbe na čelu sa Milisavom Đorđevićem (iz Lesova), Radisavom Jovanovićem (iz Planinice) i Ivkom iz Krivog Vira. Godine 1806. na ratnu scenu stupa i hajduk Veljko Petrović. Nakon proterivanja Turaka uspostavljana je ustanička vlast, zemlja je bila podeljena na nahije, hajduk Veljko Petrovic je postavljen za vojvodu banjske nahije, knez Milisav Đorđević u Crnoj Reci (dolina Crnog Timoka), a Miša Karapandžić u Krajini. Godine 1813. dolazi do sloma ustanka i do ponovnog uspostavljanja Turske vlasti. II srpski ustanak je obuhvatio teritoriju beogradskog pašaluka i nije uticao na dešavanja u Timočkoj krajini. Sve do 1833. godine oblast Timočke krajine je bila pod Turskom vlašću, kada dolazi do pobune i konačnog oslobođenja od Turaka. Nakon oslobođenja, knez Miloš je aktivno učestvovao u sređivanju prilika u ovom delu Srbije. Boravio je u Brestovcu gde je i izgradio svoj konak (1837). Na njegov poziv, vode Brestovačke banje je ispitao baron Herder, koji je utvrdio da voda je Brestovačke Banje izuzetno lekovita, a pored toga obavio je ispitivanja u Boru i utvrdio da Bor lezi na značajnom rudnom bogatstvu. Međutim, nisu pokrenuti radovi za otvaranje rudnika.
U banji su pored kneževog konaka izgrađene i zgrade za smeštaj gostiju, potom kralj Aleksandar Karadjordjević gradi svoj dvor (1856).

Iako je baron Herder utvrdio postojanje značajnog rudnog bogatsva 1835, nije došlo do otvaranja rudnika, to se dogodilo 1903. godine nakon istraživanja koje je finansirao Đorđe Vajfert, a koje se odvijalo pod diregentskm palicom inžinjera. Šisteka. Investitori borskog rudnika bili su banka Mirabo i Pijerari i komp. Osnivanje rudnika je bio ključni momenat za razvoj Bora i njegove okoline. Od tada Bor počinje naglo da se razvija i raste. U periodu od 1933. do 1940. godine Bor je dobio novo naselje, Nova (Južna) kolonija, podignuta je bolnica i nova škola, a rudnik je prerastao u jedan od najvećih u Evropi. Status grada Bor je dobio tek nakon II svetskog rata, tačnije 30. maja 1947. godine kada je imao 11.000 stanovnika, dok danas broji oko 50.000 sa 36 nacija.

Geografski podaci

O gradu

geografija bora

Opstina Bor se nalazi u središnjem delu istočne Srbije na teritoriji od 856 km2. Iako je okružen visokim planinama (Stol 1156 m, Veliki Krš 1148 m i Crni Vrh 1043 m) grad Bor ima relativno malu nadmorsku visinu 378 m

Geografske koordinate grada su 44° 25' severne geografske širine i 22° 06' istočne geografske dužine što prouzrokuje da je klima Kontinentalna (istočnoevropska). Prosečna godišnja količina padavina je 688 mm, snežni pokrivač se zadržava 60 dana, a srednja godišnja temperatuje je 10,2°C.

Opština Bor sa svojih 856 km2 spada u red prostranijih opština u Srbiji, ali sa manje brojnom populacijom 60 000 stanovnika. U sklopu borske opštine nalaze se 12 seoskih naselja (Brestovac, Zlot, Slatina, Krivelj, Donja Bela Reka, Metovnica, Šarbanovac, Oštrelj, Gornjane, Bučje, Luka i Tanda).
geografska karta bor i okolina

Na teritoriji opštine Bor ima preko 400 km puteva od čega oko 300 km sa asfaltnom podlogom. Bor je sa glavnim železničkim magistralama povezan: u pravcu juga linijom Bor-Niš a prema severu Bor-Beograd. Savremena saobraćajnica Bor-Selište-Paraćin povezuje područije Bora sa auto putem Beograd-Niš. Putem prema Donjem Milanovcu Bor izlazi na Dunavsku (Đerdapsku ) magistralu.

Muzej

muzej bor

Muzej rudarstva i metalurgije u Boru je jedini te vrste u našoj zemlji a i jedan od retkih u svetu. Njegov značaj je u tome što prati razvoj rudarstva i metalurgije od praistorije do danas.
Prva muzejska postava u Boru otvorena je 1951. godine sa temom iz istorijata Bora i rudnika. Muzej je počeo sa radom 1961. godine kao Narodni muzej kompleksnog tipa, čiji je osnivač Skupština opštine Bor.
Godine 1970. Muzeju je priključen konak kneza Miloša u Brestovačkoj Banji.

Duga tradicija rudarstva i metalurgije ovog kraja dovela je do stvaranja potrebe za specijalizovanim muzejom čija bi osnovna koncepcija bila proučavanje rudarsko-metalurške delatnosti ovog kraja od praistorije do današnjih dana. Te tako 1972. godine menja se koncepcija i naziv Muzeja u Muzej rudarstva i metalurgije.
Danas Muzej u svojim zbirkama ima preko 16000 predmeta. Ovaj materijal je svrstan u pet zbirki: arheološka, etnološka, istorijska, umetnička i tehnička. Muzej svoju bogatu zbirku prezentuje kroz stalne muzejske postavke, tematske izložbe i izdavačke delatnosti.

Stalnu postavku čine:

Istorijski razvoj rudarsva i metalurgije od praistorije do danas.
Ova postavka predstavlja hronološki pregled razvoja rudarstva i metalurgije od praistorije do danas. Obuhvata praistorijski period, period od enolita do gvozdenog doba, starije gvozdeno doba, antički period, srednjovekovni period i predmete iz novije istorije. Postavka je u zgradi muzeja i čine je 1200 muzejskih predmeta čiji je hronološki pregled dat na oko 300 m2. Postavka je proširena predmetima iz prve polovine XX veka.

Park-Muzej rudarsko metalurško mašinske opreme
Ova muzeološka postavka tehnike obuhvata mašine koje su do skora bile u upotrebi u pogonima RTB-a Bor. Postavku čine preko dvadeset eksponata većih dimenzija, izloženih u parku do same zgrade Muzeja, na oko 4,5 ha i predstavljaju jedinstvenu muzejsku postavku te vrste na otvorenom kod nas. Park-muzej na najbolji način prikazuje istorijski razvoj tehnologije XX veka, mašina i uređaja koji su se koristili u procesu vađenja i prerade rude.

Postavka u konaku kneza Miloša u Brestovačkoj banji
Ova postavka je istorijsko-etnografskog karaktera, koja obuhvata period od 1837. godine do početka XX veka.

Izložba skulptura Umetničke kolonije "Bakar" u Galeriji Kolonije
Muzej rudarstva i metalurgije osniva 1985.godine Umetničku koloniju ''Bakar'' sa ciljem da obogati svoje zbirke. Rad ove kolonije odvija se u prostorima livnice gde se realizuju monumentalne skulpture u raznim plemenitim materijalima, od bakra, bronze, mesinga i aluminijuma. Stalnu izložbenu postavku Kolonije čine oko stotinak skulptura nastalih tokom ovih godina koje prezentuju rad kolonije. Umetnička kolonija ''Bakar'' izradila je skulpture većih dimenzija, za prostore u gradu i njih tridesetak je postavljeno u gradu i okolini.
Muzej rudarstva i metalurgije, Bor Moše Pijade 19.

Bioskop "Zvezda"

bioskop

Bioskop ima 622 mesta, odličnu radnu ekipu, bogat filmski repertoar, ali sve manje i manje publike. Najpopularniji bioskopski hitovi u Bor dolaze najkasnije dve nedelje posle beogradske premijere što naš bioskop stvrstava u jedne od najažurnijih i najboljih bioskopa u Srbiji.

Bioskop u centru grada počinje sa radom neposredno posle drugog svetskog rata pod nazivom "Pobeda". Bioskop je, najpre, bio u sastavu trgovinskih predizeća "Progres" i "1.maj". Godine 1953. on postaje samostalna ustanova, a 1956. dobija Repertoarski savet (1958. godine u ovom bioskopu je prvi put prikazan u Boru film u sinemaskop tehnici). U Boru je iza rata radio bioskop i u sali pogona Jama.

Centar za prikazivanje filmova organizator je bioskopskih predstava u gradu - u sali Bioskopa "Zvezda" i povremeno (uglavnom u letnjim mesecima) u sali delimično renoviranog Bioskopa "Pobeda". Centar za prikazivanje filmova bio je domaćin nekih filmskih festivala i premijera (na primer, filmskog festivala "Sedam umetnosti").
U početku bioskop je služio i kao pozorište, tu su se prikazivale razne predstave iz Zaječara, Niša i do danas je na bini bioskopa odigrano oko 200 predstava. Bina bioskopa je poslužila i kao mesto održavanja koncerata kako ozbiljne, tako i narodne i zabavne muzike. U Bioskopu "Zvezda" su se održavala i ostala kulturna dešavanja kao što su: izložbe, žurke i sl.

Osnovne škole

Prva osnovna škola u Boru podignuta je 1908. Bor 1947 dobija status grada i od te godine počinje osnivanje školi raznih obrazovanih profila kako bi grad funkcionisao. Trenutno u Boru postoji 6 osnovnih škola: "Sveti Sava" , "Vuk Karadžić" , "3. Oktobar" , "Branko Radičević" , "Duško Radović" (do skora sa nazivom "IX Srpske Udarne Brigade") i Osnovna škola za specijalno obrazovanje.

O. Š. Vuk Karadžić
Škola Vuk Karadžić je osnovna škola osnovana1937 godine. Ova škola ima odeljenje i u selu Slatina i zajedno sa njim ima 620 učenika. U njoj je zapošljeno 52 radnika od kojih nastavni kadar čini 37 nastavnika. Osnovna skola "Vuk Karadzić" ima 13 kabineta za održavanje nastave, 1 kabinet opremljen za informatiku, kuhinju, salu za fiskulturu, kao i svoju biblioteku sa oko 6200 knjiga. Škola radi po novom nastavnom programu.

osnovna skola vuk karadzic bor

O. Š. 3. Oktobar
Nalazi se u Boru u ulici 3.Oktobar br. 71 zgrada je sagrađena1979 god. i počela sa radom od školske 1979/80 god. (1.9.1979). Stara zgrada je bila u Šistekovoj i radila od 1963-1979. god. Sadašnja škola radi u zgradi od 20 specijalizovanih učionica, 5 kabineta, 2 radionice za TO, 12 pripremnih prostorija za nastavnike, biblioteku, salu za sastanke, nastavničku kancelariju, prostoriju za prijem roditelja, fiskulturnu salu, trpezariju sa kuhinjom i velikim holom. 1.9.2004. u njoj je počela šk. 2004./05 sa 977 učenika. Trenutno sada ima 974 učenika u 38 odeljenja u školi radi 72 radnika/ direktor, pedagog, bibliotekar, 50 nastavnog osoblja, domar, 15 pomoćnih radnika.

osnovna skola 3. oktobar bor

O. Š. Branko Radičević
Osnovna škola "Branko Radičević" se nalazi u ulici Moše Pijade. Osnovana je 1947 sa jako malim brojem učenika i nastavnim osobljem. Danas ova škola broji 661 učenika, gde je u septembru ove školske god. upisano još 35 učenika prvog razreda. Škola trenutno zapošljava oko 70 radnika, gde 47 čini nastavno osoblje.
U školi ima 8 kabineta, 10 učionica, 1 školska radionica i 3 male sale za fiskulturu, a i biblioteku sa oko 13000 naslova, plus 4158 knjiga neknjižene gradje. Sadašnji direktor je Miloš Matić.

osnovna skola branko radicevic bor

U Boru pored ovih škola rade i osnovna škola "Duško Radović" , ''Sveti Sava'' i u istoj zgradi sa oš. B.Radičević. Postoji i specijalna škola Vidovdan koja broji veliki broj učenika koji nisu u mogućnosti da pohađaju ostale O. Š. ali stiču znanje uz pomoć odlične nastavne ekipe, iz raznih oblasti prilagodjene njihovom metalnom razvoju.

Srednje škole

srednje skole

Bor odavno važi za grad sa većim brojem srednjih škola, različitog stepena i vrste obrazovanja. Pored Gimnazije "Bora Stanković" , tu su još i Ekonomsko Trgovinska škola, Tehnička škola, Mašinsko Elektrotehnička škola...

Ekonomsko trgovinska škola
Osnovana 05.06.1990, predstavlja ujedno i najmlađu srednju školu u Boru. Škola je mala ali jako moderna. Sadrži biblioteku sa oko 3500 knjiga višenamensku salu, 4 kabineta detaljno opremljena računarskom opremom, 20 učionica.
Nalazi se u Beogradskoj 10, u istoj zgradi sa tehničkom školom. Škola zapošljava 46 radnika, od kojih je 30 radnika škole nastavničkog i nenastavničkog osoblja.
Sada škola ima 595 učenika.
Područja rada ekonomske škole.
-Ekonomija, pravo, administrator.
-Trgovina,ugostiteljstvo i turizam.
Trenutno ima, ekonomski tehničar, pravni tehničar, turistčki tehničar.
Treći stepen- kuvari, konobari, trgovci.
Direktor škole-Svetlana Radosavljević škola ima i svoj sajt koji rade učenici uz pomoć profesora Ekonomske škole.

srednja skole - ekonomsko trgovinska - bor

Mašinsko elektotehnička škola
Osnovana 1846/1847 sa 36 učenika, u zgradi R. M. Š današnje Tehničke škole.
-1987 pri obraz. Centru IVE LOLE RIBARA pod nazivom elektro mašinske škola.
-01.09.1986 dobija naziv Mašinsko Elektrotehnička škola matična zgrada je površine 2373 m kvadratnih, sa školskom radionicom 1689 m kvadratnih, u sklopu škole je i fiskulturna sala koja zauzima 2373 m kvadratnih.
-Ima 3 područja rada
1.Mašinska i obrada metala
2.Elektrotehnika
3.Saobraćajna
Kao i specijalistička obrazovanja petog stepena, škola 2007 obeležava 60 god. Vaspitnog rada. Ima 65 radnika, od toga 53 nastavni kadar. Ove god. Ima 24 odeljenja, 583 učenika 3 i 4 stepena. Sadrži biblioteku sa oko 7000 knjiga. Škola radi na otvaranju knjižare, a uskoro se otvara auto-škola.
Ulica zeleni bulevar 24.

srednja skole - mes - bor

Gimnazija-Bora Stanković
Prva srednja škola u Boru je osnovana 1944 i to je bila Drzavna-nepotpuna mešovita gimnazija. U prvoj generaciji gimnazije je upisalo 204 učenika. 1950/51 škola dobija status državne-potpune-gimnazije, kasnije više potpune gimnazije.
-26.02.1957-dobija naziv Bora Stanković koji je do danas ostao.
-Danas gimnazija Bora Stanković ima 376 učenika, 16 odeljenja. U njoj radi oko 30, od kojih je 25 nastavnika. Gimnazija ima sledeće smerove: prirodno matematički, društveno jezički, opšti smer. Ima biblioteku sa oko 7000 naslova, školskog zubara za sve srednje škole, odlično opremljene učionice, ali nema fiskultlrnu salu.

srednja skole - gimnazija - bor

Tehnička škola
Osnovana je 30. 10. 1946. Do 1951 bila je trogodišnja a od 1952 četvorogodišnja.
Prva generacija je upisanih samo 41 učenika, koja je diplomirala 1949 god. Škola je obrazovala i osposobila preko 5000 učenika. Na rudarskom odseku diplomiralo je 1566 tehničara, 1144 metalurga, 855 hemičara.
Škola se nalazi u Beogradsoj 10. sadašnji direktor je Slavica Živković.
Škola ima 44 zaposlenih, od toga broja 35 čine nastavnički kadar. Škola broji ove god. školske 333 učenika. Škola ima biblioteku sa oko 6000 naslova, fiskulturnu salu i kuhinju.
Tehnička škola ove god. nudi sledeća zanimanja
-Rudarski tehničar, geološki tehničar,hemijsko tehničar, tehničar štampe, tehničar grafičke dorade, prehrambeni tehničar
-Plastičar, pekar, mesar, frizer muški, ženski ali 3-stepen.

Tehnički fakultet

tehnicki fakultet

Sadašnji TF osnovan je 17. maja 1961. godine na predlog Narodnog odbora sreza Zaječar pod nazivom Rudarsko-metalurški fakultet sa odsecima za metalurgiju i rudarstvo. Iste godine 3. oktobra fakultet je počeo sa radom kao samostalna ustanova u okviru Univerziteta u Beogradu.

Sedamdesetih godina uvodi se mašinski odsek koji je izdvojen iz dva predmeta: mašinstvo u rudarstvu i metalurgiji. Zbog proširene obrazovne delatnosti fakulteta praćenim intenzivnim naučno-istraživačkim radom, kao i početak rada nekadašnjeg Odseka za više obrazovanje radnika, došlo je do promena naziva ove ustanove, koja 1978. godine postaje "Tehnički fakultet".

Postdiplomske studije se na Fakultetu organizuju od školske 1974/75. godine u obliku specijalističkih studija, magistarskih studija i izrade i odbrane doktorata.Fakultet organizuje i druge vrste usavršavanja diplomiranih stručnjaka pri čemu najveći značaj imaju seminari za inovaciju znanja organizovanih prema usko stručnim oblastima i uz angažovanje najkompetentnijih naših predavača iz ovih oblasti.Pored obrazovanja, delatnost Fakulteta usmerena je na naučno-istraživački rad kojim su obuhvaćena fundamentalna, razvojna i primenjena istraživanja. Rezultat toga su brojni štampani radovi u zemlji i inostranstvu, monografije, studije, projekti...

tehnicki fakultet bor

Jedna od značajnijih aktivnosti Tehničkog fakulteta, kada je u pitanju naučno-istraživački rad predstavlja organizovanje "Oktobarskog savetovanja". Ovom naučnom skupu, koji se u saradnji sa Institutom za bakar u Boru organizuje tri i po decenije, poslednjih godina se pridružuju i brojni međunarodni stručnjaci. Radi podsticanja naučno-stručnog vannastavnog angažovanja studenata, Fakultet svake godine organizuje smotru naučno-istraživackih studentskih radova a pri njemu je 1992. osnovan je Klub studenata istraživaca "1902".

studentski centar bor

Više od tri decenije Tehnički fakultet je bio izdavač časopisa "Glasnik rudarstva i metalurgije", koji je 1997. godine transformisan u međunarodni časopis "Journal of Mining and Metallurgy". Veliki broj nastavnika i saradnika sa Rudarskog odseka uključen je u rad Saveza inženjera metalurgije Srbije i Crne Gore. Od početka svog delovanja na Fakultetu je upisano oko 10.000 studenata. Prosečno godišnje diplomira oko 40 studenata a do sada je odbranjeno 59 doktorskih disertacija. Osnovne studije na Tehničkom fakultetu u Boru danas su organizovane na odsecima za Industrijsku informatiku, Industrijski menadžment, Tehnologiju, Metalurgiju, Rudarstvo i Elektromašinstvo.

Crkva "Sveti Đorđe"

crkva svetog djordja bor

Hram Sv. Djordja osvećen je 8. jula 1940.god za vreme vladavine Nj.V. Kralja Jugoslavije Petra II Karađorđevića. Raspored bogosluženja: Jutrenje - 7h , Večernje - 16h - zimski period, Večernje - 17h - letnji period , Sveta liturgija - 8h

Radno vreme:
Zimski period - radnim danom - 7-11h i 16-17h
Letnji period - radnim danom. - 7-11h i 17-18h
Nedelja i praznici - 7-14h

crkva svetog djordja bor

Istorijat:
Hram Sv. Djordja osvećen je 8. jula 1940.god za vreme vladavine Nj.V. Kralja Jugoslavije Petra II Karađorđevića. Ktitor ovog svetog hrama je Francusko drustvo Borskih rudnika, koje ga je u svom trošku podiglo i snabdelo. Stara Crkva je preneta u Brestovac. Hram je izgrađen prema projektu arhitekte-inzenjera Andreje Klepinina.

Sportski objekti

fk bor stadion

Najznačajniji sportski objekti u boru su Javno Preduzeće "Sportski Centar" , stadion Fudbalskog kluba "Bor", stadion Fudbalskog kluba "Rudar" , Stari sportski centar...

Javno preduzeće "Sportski Centar Bor", do skora - Sportsko Poslovni Centar "Mladost" je u vreme izgradnje bio najmoderniji sportski objekat u zemlji! U sastavu Sportskog Centra nalaze se: Sportsko Rekreacioni Centar, Hotel "Jezero"- Borsko jezero, Restoran "President", Gradski aerodrom i Tržni centar "Kapija Bora".

U okviru samog sportsko rekreacionog centra su: velika dvorana prilagodjena za sve sportove dvoranskog tipa kapaciteta oko 3500 sedećih mesta, mala dvorana za odbojku i košarku sa 200 mesta, teretana, kuglana, trim kabinet, po 2 pokrivena i otvorena bazena od kojih su 2 za neplivače i 2 olimpiska, 4 teniska terena i nepokriveni komplex za male sportove sa terenima za rukomet, košarku, odbojku i mali fudbal. Glavna zgrada gradskog aerodroma je renovirana oktobra 2007., dok je pista pripremljena za auto, moto i karting trke.

Stari Sportski centar je do izgradnje savremenog Sportsko Poslovnog Centra "Mladost" imao najznačajniju ulogu u sportskom životu grada. Poseduje salu za sve dvoranske sportove (košarka, rukomet, odbojka, mali fudbal, gimnastiku,...)kapaciteta 500 mesta, bazen, salu za borilačke spotove i teretanu. Takodje je i sedište Sportskog Saveza Opštine Bor.

Gradski stadion je sedište najstarije sportske institucije u gradu, fudbalskog kluba "Bor". U vreme dok je FK Bor bio član 1.savezne lige na ovom stadionu su igrali najbolji klubovi stare Jugoslavije.

fk bor stadion

Dom FK "Rudar" je stadion na 4.km. To je jedini sportski objekat koji je u potpunosti opremljen za kraljicu svih sportova Atletiku. Na njemu se održavaju kondicioni treninzi svih borskih ekipa.

Borsko jezero

borsko jezero, bor, bor030

Do Borskog jezera se stiže za dvadesetak minuta vožnje autobusom, od Bora je udaljeno 16 kilometara, nalazi se u podnožju planine Crni vrh, i predstavlja pravi biser okoline Bora. Preko leta, veliki broj mladih Borana provodi dane na Borskom Jezeru. Borsko jezero, sa čistom i prozirno bistrom planinskom vodom, omiljeno je sastajalište sportskih ribolovaca

Brestovačka banja

brestovacka banja

Brestovačka banja je udaljena od Bora samo 8 kilometara. U to prvo vreme razvoja turizma izgrađen je Knežev dvorac, Okružna zgrada i kafana "Izletnik". Lekovita svojstva banjske vode počivaju na mikroelementima kalijuma, kalcijuma, fluora... Deset termomineralnih izvora sa temperaturom od 32 do 40 stepeni Celzijusovih leče oboljenja kostiju, zglobova, mišica i kože, a pomaže i kod opšte iscrpljenosti organizma i kod posledica povreda, reume, bolesti nervnog sistema...

Zlotske pećine

zlotske pecine, bor, bor030

Lazareva pećina nalazi se u istočnoj podgorini Kučaja: od Zlota je udaljena 3 km dok od Bora ta razdaljina iznosi 21 km. Ulaz u pećinu je sa leve strane Lazareve reke, na izlasku iz njenog jedinstvenog kanjona. Čitava pećina izgrađena je u krečnjačkom humu Pripor, koji je skoro sa svih strana ograničen nižim zemljištem osim prema Kučaju s kojim je povezan uzanim krečnjačkim grebenom. Brežuljak Pripor visok je 55m (iznad ulaza) dugačak 250 m i širok 120 m.

Planina Stol

planina stol, bor, bor030

Stol se nalazi severno od Bora, u blizini sela Luka na 1 156 m. Ova planina poseduje ogroman turistički potencijal. Od Bora je udaljen petnaestak kilometara i do njega se stiže iz pravca Bučja i Luke. Planinari su na njemu podigli svoj dom (nalazi se na oko 800 m nadmorske visine) u koji, sa depadansom, može da se smesti pedesetak ljudi. Gosti su uglavnom planinari i lovci, ali i zaljubljenici u nedirnutu prirodu željni mira i vazduha koji opija.

Crni Vrh

crni vrh, bor, bor030

Od Bora je Crni vrh udaljen 30 kilometara. Najviši vrh nalazi se na 1043 m nadmorske visine. Planinski masiv Crni vrh veoma je bogat kvalitetnim šumama, posebno bukovim. Blizina asfaltnog puta Bor-Žagubica, prijatna planinska klima sa dubokim snežnim pokrivačem koji traje gotovo do maja, bujno zelenilo i čist planinski vazduh učinili su da ova planina postane primamljiva za mnoge goste.

Dubašnica

dubasnica, bor, bor030

Istučni deo Kučaja krasi Dubašnica koja se nalazi između kanjona Lazareve reke i dela starih vododrživih stena. Nadmorska površina iznosi od 800 m do 1000 m sa najvišim vrhovima Mošuluj i Stobori, visine 1048 m. To je kraška površ kojom je duboko usečena dolina ponorice Dubašnice. Ona leti presušuje i ponire dok u vreme kišnih perioda i otopljavanja snega izbija na površinu sve do Zlotske reke.