Tokom terenskih istraživanja biodiverziteta na teritoriji Zaječara, udruženje Eko Istok evidentiralo je retku i zaštićenu biljnu vrstu Androsace maxima L. – veliku mužicu, na području Malke Golaje, na tromeđi sela Nikoličevo, Zvezdan i Gamzigrad.
Ovu vrstu su u proleće 2026. godine pronašli biolozi dr Miloš Popović i Branko Jotić, u okviru istraživanja flore i faune zaječarskog kraja. Prema oceni stručnjaka, postoji mogućnost da se upravo na ovom području nalazi jedino preostalo stabilno stanište velike mužice u Srbiji.
„Androsace maxima je izuzetno retka i značajna vrsta, koja je zbog malog broja potvrđenih nalazišta uvrštena u buduće izdanje Crvene knjige flore Srbije, koja je trenutno u izradi. Zbog toga je njeno očuvanje od posebnog značaja”, izjavio je Jotić.
Velika mužica je jednogodišnja zeljasta biljka iz familije jagorčevina (Primulaceae), koja je zakonom zaštićena u Srbiji. Iako je njeno prisustvo u prošlosti beleženo još u vreme Josifa Pančića u okolini Niša, Beograda i Novog Sada, novija istraživanja nisu potvrdila njeno postojanje na tim lokalitetima, zbog čega se smatralo da je gotovo nestala sa ovih prostora.
Poseban značaj ovom otkriću daje činjenica da se lokalitet Mala Golaja nalazi u zoni obuhvaćenoj planovima za širenje rudarsko-metalurškog kompleksa Čukaru Peki, kao i budućeg ležišta Malka Golaja. Prema dokumentaciji o izradi strateške procene uticaja na životnu sredinu i prostornog plana posebne namene, planirani obuhvat zahvata delove teritorije Zaječara i Bora, uključujući Nikoličevo, deo Zvezdana i Metovnicu.
Iz udruženja Eko Istok poručuju da ovakva otkrića ukazuju na značaj terenskih istraživanja i sistematskog mapiranja biodiverziteta pre donošenja odluka o velikim infrastrukturnim i rudarskim projektima.
„Područje istočne Srbije prepoznato je kao prostor izuzetne biološke vrednosti, ali veliki broj lokaliteta i dalje nije dovoljno istražen. Bez pouzdanih podataka o vrstama i njihovim staništima nije moguće govoriti o odgovornom planiranju prostora i adekvatnoj zaštiti prirode“, navode iz Eko Istoka, ističući da upravo sa tim ciljem sprovode projekat mapiranja biodiverziteta Zaječara.
Pratite nas na Google News-u:
